مصوب ۲۴/۰۲/۱۳۵۲
شورای عالی بیمه در اجرای ماده (۶۸) قانون تأسیس بیمه مرکزی ایران و بیمهگری آییننامه زیر را که مشتمل بر ۴۶ ماده و ۱۲ تبصره است در جلسه مورخ ۲۴ /۲ /۱۳۵۲ تصویب نمود:
فصل اول – دلال رسمی بیمه و صدور پروانه
ماده ۱- دلال رسمی بیمه شخصی است که در مقابل دریافت کارمزد واسطه انجام معاملات بیمه، بین بیمهگذار و بیمهگر بوده و شغل معمولی او عرضه بیمه باشد. دلال رسمی بیمه باید دارای پروانه دلالی رسمی بیمه باشد.
تبصره- دلال رسمی بیمه برای اخذ پوشش بیمه، فقط میتواند به موسسات بیمه مجاز (مصرح در قانون تاسیس بیمه مرکزی ایران و بیمهگری) مراجعه نماید.
ماده ۲- دلال رسمی بیمه بازرگان شناخته میشود و باید طبق قوانین و مقررات جاری معاملات مربوط را در دفاتر قانونی خود ثبت نماید.
ماده ۳- پروانه دلالی رسمی بیمه طبق مقررات این آییننامه از طرف بیمه مرکزی ایران صادر و به اشخاص حقیقی با داشتن شرایط مندرج در مواد (۷ و ۹) و به اشخاص حقوقی با داشتن شرایط مندرج در مواد (۸ و ۹) این آییننامه داده میشود.
ماده ۴- پروانه دلالی رسمی بیمه برای مدت یک سال صادر میشود و هر سال برابر مقررات این آییننامه تمدید خواهد شد.
ماده ۵- پروانه دلالی رسمی بیمه برای رشته بیمههای زندگی و یا سایر انواع بیمه که در آن ذکر شده باشد معتبر است.
ماده ۶- پروانه دلالی رسمی بیمه را بیمه مرکزی ایران تهیه خواهد کرد. در این پروانه مدت اعتبار، غیرقابل انتقال بودن، شماره، نام و نام خانوادگی، شماره و محل صدور شناسنامه، تاریخ تولد، نشانی محل کار و اقامت دلال رسمی بیمه ذکر و عکس دلال رسمی بیمه به آن الصاق خواهد شد.
ماده ۷- شخص حقیقی برای گرفتن پروانه دلالی رسمی بیمه باید واجد شرایط زیر باشد:
الف- داشتن حداقل ۲۵ سال تمام.
ب- انجام خدمت وظیفه عمومی با داشتن معافیت قانونی.
پ- تابعیت ایران.
ت- داشتن حداقل تحصیلات دبیرستانی و اطلاعات فنی بیمه و یا تحصیلات لازم در رشته بیمه.
ث- عدم شهرت به نادرستی.
ج- نداشتن سابقه محکومیت به ارتکاب جنایت و یا ورشکستگی به تقصیر و یا کلاهبرداری و یا خیانت در امانت و یا دزدی و یا صدور چک بلامحل و یا اختلاس و یا معاونت در یکی از جرایم فوق به گواهی اداره سجل کیفری وزارت دادگستری.
ماده ۸- شخص حقوقی برای گرفتن پروانه دلالی رسمی بیمه باید واجد شرایط زیر باشد:
الف- به صورت یکی از شرکتهای مندرج در قانون تجارت به ثبت برسد.
ب- اساسنامه شرکت به تأیید بیمه مرکزی ایران رسیده باشد.
پ- مدیر عامل شرکت دارای شرایط مندرج در ماده (۷) این آییننامه باشد.
ماده ۹- شخص حقیقی یا حقوقی که به عنوان دلال رسمی شناخته میشود، باید با نظرکمیسیون موضوع ماده (۱۳) این آییننامه تضمینی به صورت وجه نقد یا ضمانتنامه بانکی یا اوراق قرضه دولتی یا سهام یا اوراق بهادار پذیرفته شده در بورس در درجه اول و وثیقه ملکی در درجه دوم برای هر یک از دو رشته بیمههای زندگی و سایر انواع بیمه نزد بیمه مرکزی ایران تودیع نماید. میزان تضمین متناسب با حجم کار هر دلال رسمی بیمه خواهد بود و بههرحال برای هر یک از دو رشته بیمههای زندگی و سایر انواع بیمه در مورد شخص حقیقی کمتر از ۳۰۰،۰۰۰ ریال و در مورد شخص حقوقی کمتر از ۶۰۰،۰۰۰ ریال نخواهد بود.
تبصره ۱- مدت تضمینهای مذکور در این ماده باید معادل سه برابر مدت اعتبار پروانه دلالی رسمی بیمه باشد.
تبصره ۲- در صورتی که شرکتی از بیمه مرکزی ایران پروانه دلالی رسمی بیمه اخذ کرده باشد مدیر عامل این شرکت مادام که در سمت مذکور انجام وظیفه می کند نمیتواند شخصاً و به نفع خود به عنوان دلال رسمی بیمه فعالیت داشته باشد.
ماده ۱۰- تضمین مذکور در ماده (۹) این آییننامه تضمین حقوق و مطالبات بیمهگذاران، بیمه شدگان یا صاحبان حقوق آنان و یا افراد ذینفع در بیمهنامه ها و بیمهگران با حق رجحان نسبت به سایر بستانکاران دلال رسمی بیمه میباشد و در میان آنها حق تقدم با بیمه عمر است.
ماده ۱۱- استرداد تضمین مندرج در ماده (۹) این آییننامه پس از ارائه مفاصا حساب عملیات مربوط به دلالی رسمی بیمه با نظر کمیسیون موضوع ماده (۱۳) این آییننامه و با رعایت قانون راجع به دلالان و سایر مقررات و قوانین جاری خواهد بود.
ماده ۱۲- تقاضای صدور پروانه دلالی رسمی بیمه باید روی نمونههای مخصوصی که به وسیله بیمه مرکزی ایران تهیه و در دسترس متقاضی قرار میگیرد نوشته شود و به ضمیمه مدارک زیر به بیمه مرکزی ایران تسلیم گردد.
الف- رونوشت مصدق یا فتوکپی شناسنامه.
ب- رونوشت مصدق یا فتوکپی دفترچه پایان خدمت وظیفه عمومی یا برگ یا مستند معافیت قانونی.
پ- دو قطعه عکس.
ت- مدارک مندرج در بندهای «ت و ج» ماده (۷) این آییننامه.
ث- تعهدنامه دایر بر اینکه اسرار طرفین معامله را محفوظ داشته و افشا ننماید و با رعایت اصول معمول و متداول دلالی و بر طبق قانون و مقررات موضوعه رفتار نموده و از هر نوع اظهار خلاف واقع یا گفتار و یا عملی که موجب اشتباه بیمهگذار و یا بیمهگر شود، خودداری کند.
ماده ۱۳- برای رسیدگی به درخواست پروانه دلالی رسمی بیمه و سایر تکالیف مقرر در این آییننامه، کمیسیونی به ریاست معاون بیمه مرکزی ایران با شرکت افراد زیر تشکیل میشود.
الف- یک نفر از اعضای بیمه مرکزی ایران به انتخاب رئیس کل بیمه مرکزی ایران.
ب- نماینده سندیکای بیمهگران ایران.
پ- نماینده سندیکای دلالان رسمی بیمه.
تبصره ۱- جلسات کمیسیون به دعوت رئیس تشکیل خواهد شد.
تبصره ۲- تصمیمات کمیسیون با سه رأی نافذ و معتبر خواهد بود.
ماده ۱۴- رسیدگی به درخواست متقاضیان پروانه دلالی رسمی بیمه و صدور آن چهار بار در سال و در ماههای اردیبهشت، شهریور، آذر و بهمن خواهد بود.
فصل دوم- تکالیف دلال رسمی بیمه
ماده ۱۵- دلال رسمی بیمه باید تکالیف مقرر در قانون تجارت و آییننامه های مربوط و قانون تأسیس بیمه مرکزی ایران و بیمهگری و آییننامههای مصوب شورای عالی بیمه و دستورالعملهای بیمه مرکزی ایران و قانون راجع به دلالان را رعایت نموده و بر خلاف آنها عملی انجام ندهد و در صورت تخلف بر طبق ماده (۸) قانون راجع به دلالان با او رفتار خواهد شد.
ماده ۱۶- دلال رسمی بیمه باید علاوه بر دفاتر قانونی دفاتر مخصوصی هم طبق نظر بیمه مرکزی ایران داشته باشد که معاملات مربوط به دلالی خود را در آن ثبت کند. صفحات دفاتر مزبور از طرف بیمه مرکزی ایران مهر و پلمپ خواهد شد.
تبصره- بیمه مرکزی ایران میتواند هر موقع که لازم بداند دفاتر دلال رسمی بیمه را مورد بازرسی قرار دهد و توضیحات لازم را نیز بخواهد.
ماده ۱۷- دلال رسمی بیمه باید عضو سندیکای دلالان رسمی بیمه باشد.
تبصره- اساسنامه سندیکای مذکور باید به تأیید بیمه مرکزی ایران برسد و سندیکای دلالان رسمی بیمه مکلف است دستورالعملهای مربوط به امر بیمه را که از طرف بیمه مرکزی ایران ابلاغ خواهد شد اجرا و هر سال گزارشی از فعالیتها و عملیات خود را به بیمه مرکزی ایران تسلیم نماید.
ماده ۱۸- دلال رسمی بیمه مسئول عملیات و جبران خسارت ناشی از تقصیر، غفلت و یا قصور خود و بازاریابیها و کارکنان خود در امور مربوط به دلالی بیمه می باشد.
ماده ۱۹- دلال رسمی بیمه اعم از شخص حقیقی یا حقوقی پس از سپردن تضمین مندرج در ماده (۹) این آییننامه طبق سند رسمی و ضمن عقد خارج لازم باید به بیمه مرکزی ایران وکالتی بدهد که بیمه مرکزی ایران بتواند با توجه به مدلول ماده (۱۰) این آییننامه بنا به تشخیص خود برای جبران خسارات وارده ناشی از تقصیر و یا غفلت و یا قصور دلال و یا بازاریابها و یا کارکنان وی از تضمین مذکور استفاده نماید.
ماده ۲۰- دلال رسمی بیمه ملزم به حفظ اسرار و اطلاعاتی است که به مناسبت شغل خود به دست می آورد. در صورت افشای غیرمجاز این اسرار کمیسیون مذکور در ماده (۱۳) این آییننامه میتواند نسبت به عدم تجدید یا لغو پروانه دلالی رسمی بیمه او اقدام نماید.
ماده ۲۱- دلال رسمی بیمه مکلف است تمام اطلاعات لازم درباره بیمه مورد پیشنهاد و نیز نرخ حق بیمه مربوط را برای بیمهگذار خود تشریح و به او ارائه و اعلام نماید و بیمهنامه را برابر با نیاز و شرایط و پیشنهادات بیمهگذار از بیمهگر اخذ نماید و در غیر این صورت مسئول جبران خسارات وارده خواهد بود.
تبصره- نرخ حق بیمه برابر با تعرفه مصوب شورای عالی بیمه خواهد بود و در مواردی که نرخ تعیین نشده باشد مؤسسه بیمه قبلاً نرخ را از بیمه مرکزی ایران اخذ و در اختیار دلال رسمی بیمه خواهد گذاشت.
ماده ۲۲- دلال رسمی بیمه حق ندارد حق بیمه را نقدی یا ضمن چک بانک در وجه حامل و یا به نام خود دریافت کند مگر اینکه از طرف بیمهگر اجارهنامه کتبی معتبر داشته باشد.
تبصره- هرگاه دلال رسمی بیمه برخلاف دستور این ماده عمل نماید در مقابل بیمهگذار و بیمهگر مسئول خواهد بود.
ماده ۲۳- دلال رسمی بیمه حق دریافت خسارت از بیمهگر را ندارد و مؤسسات بیمه موظفند خسارت را در وجه بیمهگذار و یا ذی نفع یا به حواله کرد پرداخت نمایند.
ماده ۲۴ـ دلال رسمی بیمه حق ندارد از خسارتی که بیمهگر به بیمهگذار می پردازد مبلغی به هر عنوان دریافت دارد.
ماده ۲۵- دلال رسمی بیمه مسئول صحت امضای بیمهگذار که ذیل پیشنهاد بیمه را امضا مینماید خواهد بود.
ماده ۲۶- دلال رسمی بیمه باید از رقابت مکارانه و ناسالم با دلال یا دلالان رسمی بیمه دیگر و از انجام تبلیغات سوﺀ علیه مؤسسات بیمه خودداری کند.
ماده ۲۷- دلال رسمی بیمه مکلف است نشانی محل کار و سکونت خود را به بیمه مرکزی ایران اعلام نماید و درصورت تغییر محل کار و یا سکونت بلافاصله نشانی جدید خود را اطلاع دهد.
ماده ۲۸- دلال رسمی بیمه موظف است هر شش ماه یکبار گزارش عملیات و هر سال یک نسخه از ترازنامه و حساب سود و زیان سالانه خود را به بیمه مرکزی ایران تسلیم دارد.
فصل سوم- تکالیف مؤسسات بیمه
ماده ۲۹- قبول بیمه از طرف مؤسسات بیمه از هر شخص به عنوان دلال بیمه در صورتی که فاقد پروانه دلالی رسمی بیمه است ممنوع می باشد.
ماده ۳۰- مؤسسات بیمه موظفند نام و شماره پروانه دلال رسمی بیمه را در بیمهنامهای که بنا به پیشنهاد او صادر میشود ذکر نمایند.
ماده ۳۱- در صورتی که دلال رسمی بیمه از طرف مؤسسه بیمهای مجاز به دریافت حق بیمه باشد در این صورت پرداخت حق بیمه به دلال رسمی بیمه در حکم پرداخت حق بیمه به مؤسسه بیمه بوده و مؤسسه بیمه مسئول جبران خسارات وارده خواهد بود.
ماده ۳۲- مؤسسه بیمه نمیتواند بیمهای را که وسیله دلال رسمی بیمه به آن مؤسسه یا نماینده مؤسسه پیشنهاد شده است از طریق مستقیم یا وسیله نماینده خود قبول نماید مگر اینکه بیمهگذار انصراف خود را از صدور بیمهنامه از طریق دلال رسمی بیمه کتباً اعلام دارد، در این صورت مؤسسه بیمه یا نماینده مؤسسه نمیتواند تخفیفی برای بیمهگذار منظور نموده و یا به وی پرداخت کند.
ماده ۳۳- اگر دلال رسمی بیمه پیشنهاد بیمهگذار خود را به مؤسسه بیمه یا نماینده مؤسسه تسلیم دارد مؤسسه بیمه یا نماینده مؤسسه مزبور نمیتواند همان بیمه را از دلال رسمی بیمه دیگری قبول کند مگر با دستور صریح و کتبی بیمهگذار.
ماده ۳۴- در صورتی که بیمهگری پیشنهاد دلال رسمی بیمهای را رد نماید نمیتواند همان بیمه را با همان شرایط از دلال رسمی بیمه دیگری قبول کند.
ماده ۳۵- اگر برای بیمهای چند دلال رسمی بیمه نرخ و شرایط خواسته باشند مؤسسه بیمه باید در کمال بیطرفی عمل نماید.
ماده ۳۶- مؤسسه بیمه کارمزد دلال رسمی بیمه را حداکثر ظرف یک ماه از تاریخ دریافت حق بیمه پرداخت خواهد نمود.
تبصره- میزان کارمزد دلالان رسمی بیمه طبق مقررات مصوب شورای عالی بیمه می باشد.
ماده ۳۷- چنانچه تغییراتی در بیمهنامه داده شده باشد و این تغییرات باعث افزایش حق بیمه گردد کارمزد دلال رسمی بیمه نیز به همان نسبت افزایش خواهد یافت و در صورتی که به علل منطقی و قابل قبول، بیمهنامه فسخ و یا باطل شود و یا مبلغ حق بیمه تقلیل یابد کارمزد دلال رسمی بیمه نیز به همان نسبت کاهش داده شده یا برگشت داده خواهد شد. مؤسسه بیمه باید این تغییرات را به دلال رسمی بیمه مربوط اطلاع دهد.
ماده ۳۸- بیمهنامههایی که به پیشنهاد دلال رسمی بیمه صادر میشود پرتفوی دلال رسمی بیمه خواهد بود و مؤسسات بیمه حقوق دلال رسمی بیمه را نسبت به پرتفوی او در حدود عرف و اصول جاری بیمه رعایت خواهند نمود.
تبصره- دلال رسمی بیمه میتواند پرتفوی خود را با نظر بیمه مرکزی ایران و اطلاع بیمهگران مربوط به دلال رسمی بیمه دیگری انتقال دهد.
فصل چهارم- مقررات مختلف
ماده ۳۹- مرجع رسیدگی به تخلفات دلال رسمی بیمه از مقررات این آییننامه کمیسیون مذکور در ماده (۱۳) این آییننامه می باشد.
در هر حال رسیدگی به تخلفات دلال رسمی بیمه در مرجع فوقالذکر مانع از این نخواهد بود که در دادگاههای عمومی تخلفات دلال رسمی بیمه طبق قوانین جزایی و یا مدنی مورد تعقیب قرار گیرد.
ماده ۴۰- صدور و لغو پروانه دلالی رسمی بیمه در هر مورد توسط بیمه مرکزی ایران به مؤسسات بیمه و سندیکای بیمهگران ایران و سندیکای دلالان رسمی بیمه اعلام خواهد شد و در یکی از روزنامههای کثیرالانتشار محل نیز درج خواهد گردید.
ماده ۴۱- پروانه دلالی رسمی بیمه در موارد زیر لغو میشود:
الف- به درخواست دلال رسمی بیمه.
ب- در صورت معروفیت به فساد اخلاق.
پ- در صورتی که شکایتی از طرف بیمهگذار یا بیمهگر یا از طرف سندیکای بیمهگران و یا سندیکای دلالان رسمی بیمه از عملیات دلال رسمی بیمه به بیمه مرکزی ایران واصل شود و مورد شکایت در کمیسیون مذکور در ماده (۱۳) این آییننامه تأیید گردد.
ت- در صورت عدم اجرای مقررات این آییننامه و تأیید آن در کمیسیون مذکور در ماده (۱۳) این آییننامه.
تبصره ۱- در صورت فوت یا حجر دلال رسمی بیمه کمیسیون مذکور در ماده (۱۳) این آییننامه خارج از نوبت به وضع دلال متوفی یا محجور رسیدگی خواهد کرد.
تبصره ۲- تضمین مذکور در ماده (۹) این آییننامه با رعایت شرایط مقرر در مواد (۱۰ و ۱۱) پس از لغو پروانه دلالی رسمی بیمه مسترد خواهد شد.
ماده ۴۲- در صورت محکومیت به ارتکاب جنایت و ورشکستگی به تقصیر و یا کلاهبرداری و یا خیانت در امانت و یا دزدی و یا صدور چک بلامحل و یا اختلاس و یا معاونت در یکی از جرایم فوق پروانه دلالی رسمی بیمه لغو خواهد شد.
ماده ۴۳- در صورت فقدان پروانه دلالی رسمی بیمه عندالاقتضا المثنی از طرف بیمه مرکزی ایران صادر خواهد شد.
ماده ۴۴- برای تطبیق وضع دلالان فعلی بیمه با مقررات این آییننامه کمیسیون مذکور در ماده (۱۳) این آییننامه ملزم به رعایت شرایط مندرج در بند «ت» ماده (۷) این آییننامه نیست و میتواند به تشخیص خود شرایط دیگری را جایگزین آن سازد.
دلالان فعلی بیمه در صورتی که بخواهند به عنوان دلال رسمی بیمه شناخته شوند موظفند تا آخر سال ۱۳۵۲ وضع خود را با مقررات این آییننامه تطبیق دهند.
ماده ۴۵- وظایف و اختیاراتی که به موجب این آییننامه به عهده سندیکای دلالان رسمی بیمهگذارده شده تا تصویب اساسنامه و ثبت سندیکای مزبور به عهده سندیکای نمایندگان و دلالان بیمه خواهد بود.
ماده ۴۶- نسبت به مواردی که در این آییننامه پیش بینی نشده است دلال رسمی بیمه تابع قانون تأسیس بیمه مرکزی ایران و بیمهگری و قانون تجارت و قانون راجع به دلالان و سایر قوانین مربوط و عرف بیمه خواهد بود.