ذخیره ریاضی، مبلغی است که بیمهگر در بیمههای عمر و سایر بیمههای بلندمدت، بهتدریج و بر اساس محاسبات اکچوئری برای ایفای تعهدات آینده خود تشکیل میدهد. این اندوخته یکی از مهمترین اجزای ذخایر فنی است و نشاندهنده ارزش فعلی تعهدات بیمهگر پس از کسر ارزش فعلی حق بیمههای آتی مورد انتظار است.
ذخیره ریاضی با کنار گذاشتن بخشی از حق بیمه تشکیل میشود و در طول مدت قرارداد، با ادامه پرداخت حق بیمه، افزایش سن بیمهشده، سود سرمایهگذاری و تغییر تعهدات بیمهگر افزایش مییابد. در سالهای ابتدایی قرارداد معمولاً مقدار آن اندک است، اما بهتدریج افزایش مییابد و مبنای بسیاری از حقوق مالی بیمهگزار قرار میگیرد.
در بسیاری از بیمههای عمر، ارزش بازخرید، امکان دریافت وام، کاهش تعهدات یا تبدیل قرارداد به بیمه با سرمایه کمتر، بر اساس میزان ذخیره ریاضی محاسبه میشود. به همین دلیل، این اندوخته علاوه بر نقش حسابداری، آثار قراردادی مهمی نیز دارد.