اگر بیماری براساس اشتباه و تشخیص نادرست یک پزشک، متحمل آسیب شود، دادگاه به نفع او رأی میدهد و باید بابت قصور پزشکی، دیه دریافت کند. مقدار این دیه وابسته به خطا و میزان هزینهای است که به بیمار تحمیل شده است. در ادامه، درباره این موضوع، برایتان بیشتر خواهیم گفت.
چه مواردی قصور پزشکی محسوب میشوند؟
برای دریافت دیه تقصیر پزشکی باید بدانید که این قانون شامل چه مواردی میشود. بهطور کلی، منظور از قصور پزشکی خطا یا اشتباهی است که در روند تشخیص و درمان یا جراحی یک بیمار از سوی دکتر معالج او ایجاد میشود.
این اشتباه در دسته خطوط غیرعمد و سهوی قرار میگیرد؛ اصولاً هیچ پزشکی خواهان تحمیل درد و مرتکبشدن اشتباه نیست. آسیبهایی که به یک فرد وارد میشوند، به شکل روانی یا جسمانیاند و در قوانین حقوقی، تقصیرات پزشکی مشمول دیه میشوند. قصور زمانی شکل میگیرد که یکی از شرایط زیر رخ دهد:
- پزشک برخلاف اصول علمی دست به درمان یا جراحی بیمار زده باشد.
- انتخاب روش درمانی از سوی پزشک مناسب نباشد و بیمار متضرر شود.
- پزشک معالج بپذیرد که آسیب واردشده به بیمار، در نتیجه اعمال او بوده است.
انواع قصور پزشکی شامل چه مواردی است؟
پیشتر به شرایطی اشاره کردیم که در آنها، قصور پزشکی رخ میدهد. این شرایط به دستهبندیهای گوناگونی تقسیم میشوند. برای مثال:
- بیمبالاتی پزشکی
- بیاحتیاطی پزشک
- رعایتنکردن مقررات
- فقدان مهارت کافی در درمان
بیمبالاتی پزشکی | انجامندادن درست وظایف (شدیدترین نوع قصور درمان پزشکی است) |
بیاحتیاطی پزشک | سهلانگاری در بهکارگیری اصول درمان علمی و پزشکی |
رعایتنکردن مقرارت | بیتوجهی به اصول و قوانین صادرشده از سوی نظام پزشکی و وزارت بهداشت |
فقدان مهارت کافی در درمان | نداشتن حداقل دانش و تجربه ضروری برای شروع درمان |
یادتان باشد که جرایم پزشکی با قصور پزشکی متفاوتاند. مورد اول معمولاً با قصد و نیت آگاهانه انجام میشود، اما در قصور، اتفاقات ناگوار برای بیمار بهطور سهوی و غیرعمد از سوی پزشک بهوجود میآیند. در تکمیل موارد قصور پزشکی، باید به خطاهای پزشکی زیر هم اشاره کنیم:
- خطا در تشخیص بیماری، بهعلت بیتوجهی یا آگاهی اندک؛
- اشتباه در تجویز راه درمان و دارو و آسیبرساندن به بیمار در جریان معالجه؛
- ناخوانابودن خط پزشک در زمان نگارش نسخه و منجرشدنِ این موضوع به دریافت داروی اشتباه.
نحوه شکایت از قصور پزشکی چیست؟
فرض بر این است که پزشکان دچار خطا و اشتباه نمیشوند، بنابراین، هرگونه اشکال در جریان معالجه بیماران باید تحت عنوان قصور پزشکی در نظر گرفته و از سوی متخصصان پزشکی جبران شود.
اگر پزشکی باعث آسیبرساندن به بیمار شود و روند درمان او را به مخاطره بیاندازد، مجبور به پرداخت دیه است، مگر آن که عمل او مطابق مقررات پزشکی و موازین فنی باشد یا این که قبل از معالجه برائت گرفته باشد و مرتکب تقصیری هم نشود.
ماده ۴۵ قانون مجازات اسلامی
برای دریافت دیه قصور پزشکی، نیاز به اثبات وقوع تقصیر است. در این مسیر، لازم است که مستندات و مدارکی از سوی بیمار ارائه شوند:
- گزارشهای پزشکی
- پروندههای پزشکی
- نسخه تجویز شده
- هزینههای پرداختی به پزشک
- تصاویر ناحیه آسیب دیده قبل از انجام عمل و بعد از آن خصوصا در پروندهی قصور پزشکی در انجام اعمال زیبایی
- دفترچه درمانی
- سایر مدارک و شواهد مربوطه و مرتبط
- گواهی کارشناسی پزشکی
- شهادت شهود
- فرمهای رضایتنامه
برای شکایت از متخصصان زیبایی، نیاز به ارائه مستنداتی شامل تصاویر قبل و بعد از عمل است. در واقع، برای شکایت از پزشک زیبایی باید مشخص شود که چه رخدادی در طول درمان شکل گرفته و چرا بیمار شاکی است. اگر حکام قضایی با در نظرگرفتن مدارک و مستندات و البته نامه پزشکی قانونی، پزشک را متهم کنند، نیاز به پرداخت دیه قصور پزشکی از سوی او وجود خواهد داشت.
پزشک تقصیرکار چطور مجازات میشود؟
بنا به میزان و شکل خسارت واردشده به بیمار از سوی پزشک، نیاز به پرداخت دیه خواهد بود. این دیه براساس دیه انسان کامل در سال وقوع خطای پزشکی تعیین و دریافت میشود. در برخی از موارد، شدت و سطح خطای پزشکی آنقدر بالا است که حتی پرونده پزشک در نظام پزشکی هم مخدوش میشود. در واقع، مشمول توبیخ و درج در پرونده خواهد شد.
در مواردی که پزشک موجب مرگ بیمار شود، باید ضمن پرداخت دیه انسان کامل، مجازات حبس را هم پشتسر بگذارد. حبس براساس قانون مجازات اسلامی و ماده ۶۱۶ از آن است. تعداد سالهای حبس در چنین مواقعی، از ۱ تا ۳ سال خواهد بود.
میزان و سطح آسیبهای وارد بر بیمار از سوی پزشکی قانونی بهدقت بررسی میشود. این فرایند اصلاً ساده نیست و مسیر پرچالش و حساسی دارد. پزشکان در بسیاری از موارد، مجبور به پرداخت هزینه و تاوان سنگینی بابت دیه قصور پزشکی میشوند. از همین رو، دریافت خدمات بیمه پزشکی برای آنها، ایدهای نجاتدهنده خواهد بود.
جدول دیه تقصیر پزشکی در سال ۱۴۰۵
دیه قصور پزشکی براساس قوانین دیه اسلامی محاسبه میشود. بنا به اینکه حادثه در ماه حرام رخ داده یا خیر، مبلغ دیه متفاوت خواهد بود. اگر بیمار فوت کند هم پزشک باید دیه انسان کامل را برای او بپردازد.
مورد | مبلغ دیه در سال ۱۴۰۵ |
دیه یک پا | ۱ میلیارد و ۵۰ میلیون تومان |
دیه یکدست | ۱ میلیارد و ۵۰ میلیون تومان |
دیه شکستگی بینی | ۲۱۰ میلیون تومان |
دیه شکستگی ترقوه | ۸۴ میلیون تومان |
دیه زخم شدگی در حد دامیه | ۴۲ میلیون تومان |
دیه زخم شدگی در حد حارصه | ۲۱ میلیون تومان |
دیه آسیب کامل دندانهای پشتی | ۵۳ میلیون تومان |
دیه آسیب دندانهای جلویی | ۱۰۵ میلیون تومان |
دیه شکستگی جمجمه در حد هاشمه | ۲۱۰ میلیون تومان |
دیه شکستگی دندههای محیط بر قلب | حدود ۵۲ میلیون تومان |
دیه خردشدن استخوان در صورت بهبودی | ۲۱۰ میلیون تومان |
دیه بیضه راست | ۷۰۰ میلیون تومان |
دیه بیضه چپ | ۱ میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان |
دیه کامل انسان در اثر قصور پزشکی در ماه حرام | ۲ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان |
دیه کامل انسان در اثر قصور پزشکی در ماه غیرحرام | ۲ میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان |
دیه شکستگی استخوان نازکنی و درشتنی پا بهصورت جداگانه برای هر پا | ۲۱۰ میلیون تومان |
بیشتر بخوانید:
مراجع رسیدگی به قصور و تخلفات پزشکی
سازمان نظام پزشکی مرجع اصلی رسیدگی به شکایتهای پزشکی است. علاوهبر آن، این سازمانها و نهادها هم در مسیر بررسی پروندههای خطای پزشکی نقش دارند:
| مرجع رسیدگی | نوع پرونده و حوزه رسیدگی |
|---|---|
| دادگاه عمومی | پروندههایی که جنبه حقوقی یا کیفری دارند و نیازمند رسیدگی قضایی رسمی هستند، در دادگاه عمومی بررسی میشوند. |
| شورای حل اختلاف | شکایتهایی که میزان خسارت یا خواسته مالی آنها کمتر از ۲۰ میلیون تومان باشد، معمولاً در شورای حل اختلاف مطرح میشوند. |
| سازمان تعزیرات حکومتی | این سازمان به تخلفاتی مانند امتناع بیمارستان از پذیرش بیماران اورژانسی، راهاندازی مراکز درمانی بدون مجوز و فعالیت افراد فاقد صلاحیت در امور پزشکی رسیدگی میکند. |
| سازمان نظام پزشکی | مرجع تخصصی بررسی تخلفات صنفی و حرفهای پزشکان و کادر درمان است و شکایتهای مرتبط با عملکرد حرفهای پزشکان را پیگیری میکند. |
| دادگاه انقلاب اسلامی | پروندههایی مانند دخالت غیرمجاز در امور پزشکی و دارویی، خودداری از ارائه خدمات درمانی یا واگذاری مراکز پزشکی بدون مجوز قانونی در این مرجع بررسی میشوند. |
شیوه رسیدگی به قصور پزشکی چیست؟
مراحل زیر برای رسیدگی به پروندههای تقصیرات پزشکی انجام میشوند:
- ارجاع پرونده به شورای حل اختلاف در امور بهداشتی؛
- برگزاری جلسه در شورای حل اختلاف میان پزشک و بیمار؛
- ارجاع پرونده به دادسرای انتظامی پزشکان (در صورت به نتیجهنرسیدن جلسه مرحله قبلی)؛
- انجام مراحل کارشناسی قانونی و تشکیل دادگاه براساس مستندات و شواهد، برای اعلام رأی.
پرونده پزشکان در صورتی مورد بررسی قرار میگیرد که تخلفات از سوی مراجع قضایی و غیرقضایی به ثبت رسیده باشد و بیمار یا وکلای او، شکایتی را مطرح کرده باشند. گزارش بازرسان سازمان نظام پزشکی هم در به جریانافتادن پرونده پزشک خاطی نقش دارد. اگر بیمار هم در آسیبدیدن نقش داشته باشد، تمام دیه نباید از سوی پزشک پرداخت شود و سهمی هم برای خود فرد آسیبدیده لحاظ میشود.
مدت زمان پرداخت دیه در قصور پزشکی
مهلت پرداخت دیه در پروندههای مربوط به قصور پزشکی، با توجه به نوع جرم تعیین میشود و قانون برای هر دسته، بازه زمانی مشخصی در نظر گرفته است.
| نوع جرم | مهلت پرداخت دیه |
|---|---|
| جرایم عمدی | یک سال قمری از زمان وقوع جرم |
| جرایم شبهعمد | دو سال قمری از تاریخ وقوع حادثه |
| جرایم خطای محض | سه سال قمری از زمان وقوع جرم |
خرید بیمه مسئولیت پزشکان از بیمه بازار
امکان بروز خطا و اشتباه در هر صنف و شغلی وجود دارد. بهتر است که پزشکان برای پیشگیری از هزینههای سنگین احتمالی در زمان وقوع قصور پزشکی، خود را بیمه کنند. بیمه پزشکی راهی برای مدیریت هزینهها در زمان پرداخت دیه تقصیر پزشکی است. بدون هیچگونه محدودیت زمانی و مکانی، امکان خرید آنلاین بیمه پزشکی در بیمه بازار، برای پزشکان فراهم شده است. برای دریافت مشاوره رایگان میتوانید با شماره ۹۱۰۰۷۲۴۰ تماس بگیرید.

