در نظام حقوقی ایران، دیه به عنوان مجازات مالی در جرایم غیرعمدی یا جنایات عمدی که قصاص در مورد آنها امکانپذیر نیست یا اولیای دم به دیه رضایت دادهاند، تعریف میشود. در ادامه نرخ دیه شکستگی بینی در سال ۱۴۰۵، انواع آن و نحوه دریافت دیه از بیمه را با شما بهاشتراک خواهیم گذاشت.
دیه شکستگی بینی در سال ۱۴۰۵
طبق اعلام رسمی قوه قضاییه در تاریخ ۲۲ اسفند ۱۴۰۴، نرخ دیه کامل انسان در سال ۱۴۰۵ مشخص شد. بر این اساس، مبلغ دیه برای ماههای حرام (محرم، رجب، ذیالقعده و ذیالحجه) ۲ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان و برای ماههای غیرحرام ۲ میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان تعیین شده است. این میزان نسبت به سال ۱۴۰۴، افزایش ۳۱ درصدی را نشان میدهد.
قانون دیه، برای اعضای بدن در حوادث مختلف، مقادیر مشخصی را در نظر گرفته است. در محاسبه دیه منافع اعضا، دادگاه میزان خسارت وارد شده به منفعت عضو را با در نظر گرفتن درصدی از دیه کامل انسان در سال وقوع حادثه، تعیین میکند.
برای بینی نیز بسته به نوع و شدت آسیب، دیه متفاوتی در نظر گرفته میشود. به طور کلی، اگر شکستگی بینی منجر به از بین رفتن کامل آن شود، دیه برابر با دیه یک انسان کامل خواهد بود.
انواع شکستگی بینی و نرخ دیه آنها
در ادامه در ادامه، انواع آسیبهای بینی و میزان دیه یا ارش آن را اساس نرخ دیه سال ۱۴۰۵ بررسی کردهایم.
- شکستگی بینی که موجب فساد و از بین رفتن آن شود: در این حالت، دیه برابر با دیه کامل و مبلغ تقریبی آن ۲ میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان است.
- قطع بینی یا از بین رفتن نرمه استخوان بینی: این نوع آسیب هم مانند دیه پا (قطع هر دو پا)، مساوی با مبلغ دیه کامل و مبلغ تقریبی آن ۲ میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان برآورد میشود.
- از بین رفتن هر کدام از پرهها یا پرده بین دو سوراخ بینی: با این این آسیب یک سوم دیه کامل به شخص آسیبدیده تعلق خواهد گرفت و مبلغ آن ۷۰۰ میلیون تومان است.
- پارگی بینی به همراه از بین رفتن نوک بینی: این جراحت نیز یک سوم دیه کامل را در پی دارد که مبلغ تقریبی آن ۷۰۰ میلیون تومان برآورد میشود.
- از بین رفتن نوک بینی: این آسیب هم مانند دیه دست و پا (قطع کامل) به تنهایی، موجب تعلق نصف دیه کامل میشود و مبلغ آن معادل ۱ میلیارد و ۵۰ میلیون تومان در ماههای غیرحرام است.
- شکستگی بینی که قابل اصلاح باشد: اگر شکستگی بینی قابل درمان و اصلاح باشد، یک دهم دیه کامل به عنوان دیه، یعنی حدود ۲۱۰ میلیون تومان برآورد میشود.
- پارگی بینی قابل بهبود: مشابه شکستگی قابل اصلاح، پارگی بینی که قابلیت بهبود داشته باشد، یک دهم دیه کامل دارد که حدود ۲۱۰ میلیون تومان برآورد میشود.
- ترک برداشتن بینی: در صورتی که بینی دچار ترک خوردگی شود، چهار پنجم دیه شکستگی (معادل ۸ درصد دیه کامل) محاسبه میشود. کارشناسان مبلغ حدودی دیه این جراحت را ۱۶۸ میلیون تومان برآورد میکنند.
- شکستگی بینی با بهبود به همراه ایراد: اگر شکستگی بینی بهبود یابد اما ایراد یا نقصی در ظاهر یا عملکرد آن باقی بماند، میزان دیه به عنوان ارش تعیین خواهد شد. ارش، مبلغی است که توسط قاضی و با نظر کارشناس پزشکی قانونی، بر اساس نوع و شدت ایراد تعیین میشود.
- دیه دامیه بینی (زخمی که موجب خونریزی سطحی شود): این نوع جراحت، دو صدم دیه کامل را در پی دارد که حدود ۴۲ میلیون تومان است.
- دیه کوفتگی بینی: میزان دیه کوفتگی بینی، با نظر پزشکی قانونی تعیین میشود.
- دیه کبودی و ورم بینی: برای کبودی و تورم بینی، سه هزارم دیه کامل در نظر گرفته میشود و مبلغ آن در حدود ۶ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان تخمین زده میشود.
- خراشیدگی بینی بدون خونریزی: این نوع جراحت که به آن حارصه گفته میشود، معمولا کمترین میزان دیه را دارد و بر اساس نظر کارشناس تعیین میشود.
- انحراف و کج شدن بینی بعد از جراحی: در صورتی که بینی پس از جراحی دچار انحراف یا کجی شود، میزان دیه یا ارش آن با نظر کارشناس پزشکی قانونی و دادگستری تعیین خواهد شد.
جدول انواع شکستگی بینی و نرخ دیه (در ماه غیرحرام)
جدول زیر انواع شکستگی بینی و نرخ دیه براساس دیه کامل ۱۴۰۵ در ماههای غیرحرام را نشان میدهد:
نوع شکستگی بینی | میزان دیه براساس دیه کامل انسان | مبلغ تقریبی دیه (تومان) |
شکستگی منجر به از بین رفتن بینی | دیه کامل | ۲,۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰ |
قطع بینی یا از بین رفتن نرمه استخوان بینی | دیه کامل | ۲,۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰ |
از بین رفتن هر کدام از پرهها یا پرده بین دو سوراخ بینی | یک سوم دیه کامل | ۷۰۰,۰۰۰,۰۰۰ |
پارگی بینی همراه با از بین رفتن نوک بینی | یک سوم دیه کامل | ۷۰۰,۰۰۰,۰۰۰ |
از بین رفتن نوک بینی | نصف دیه کامل | ۱,۰۵۰,۰۰۰,۰۰۰ |
شکستگی قابل اصلاح بینی | یک دهم دیه کامل | ۲۱۰,۰۰۰,۰۰۰ |
پارگی قابل بهبود بینی | یک دهم دیه کامل | ۲۱۰,۰۰۰,۰۰۰ |
ترک برداشتن بینی | هشت درصد دیه کامل | ۱۶۸,۰۰۰,۰۰۰ |
شکستگی بینی با بهبود به همراه ایراد | ارش (تعیین توسط قاضی و پزشک قانونی) | – |
زخم سطحی با خونریزی | دو صدم دیه کامل | ۴۲,۰۰۰,۰۰۰ |
کوفتگی بینی | تعیین توسط پزشکی قانونی | – |
کبودی و ورم بینی | سه هزارم بیمه کامل | ۶,۳۰۰,۰۰۰ |
خراشیدگی بینی بدون خونریزی | تعیین توسط پزشکی قانونی | – |
انحراف و کج شدن بینی بعد از جراحی | تعیین توسط پزشکی قانونی | – |
دیه شکستن بینی در ماههای حرام
دیه در ماههای حرام در تقویم اسلامی شامل محرم، رجب، ذیالقعده و ذیالحجه، دوبرابر محاسبه میشود.
از آنجایی که در سال ۱۴۰۵، مبلغ دیه کامل انسان در ماههای حرام، ۲ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان تعیین شده است، درصورت شکستگی بینی یا هر یک از آسیبهای ذکر شده در یکی از این ماههای حرام، مبلغ دیه محاسبه شده بالاتر خواهد بود.
مثلا دیه شکستگی قابل اصلاح بینی در ماههای حرام، به جای ۲۱۰ میلیون تومان، مبلغ ۳۳۸ میلیون تومان (یک دهم از ۲ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان) است.
نحوه دریافت دیه شکستن بینی از بیمه
در صورتی که شکستگی بینی در اثر حوادث رانندگی رخ دهد، میتوان از پوشش بیمه شخص ثالث یا بیمه حوادث استفاده کرد. مراحل کلی دریافت دیه بینی از بیمه به شرح زیر است:
- اطلاعرسانی و تشکیل پرونده: پس از وقوع حادثه، مراتب باید به پلیس راهور و شرکت بیمه اطلاع داده شود. در صورتی که حادثه منجر به جرح یا فوت شده باشد، تشکیل پرونده قضایی و دریافت کروکی توسط پلیس الزامی است.
- گزارش مقامات انتظامی و پزشکی قانونی: در حوادث رانندگی، گزارش مقامات انتظامی یا همان کروکی و در موارد جرح، گزارش پزشکی قانونی مبنی بر نوع و شدت آسیب وارده ضروری است.
- مراجعه به بیمه: با در دست داشتن مدارک لازم شامل کروکی، گزارش پزشکی قانونی، شناسنامه، کارت ملی و بیمهنامه، به شعبه شرکت بیمه مربوطه مراجعه و فرمهای خسارت را تکمیل کنید.
- کارشناسی و تعیین خسارت: شرکت بیمه پس از بررسی مدارک و مستندات، پرونده را به کارشناسان خود ارجاع میدهد تا میزان دیه یا خسارت وارده را بر اساس نرخ دیه سال وقوع حادثه و نظر پزشکی قانونی، تعیین کنند.
- دریافت دیه: پس از تایید نهایی مبلغ خسارت توسط بیمه، دیه به حساب شما واریز خواهد شد. مدت دریافت خسارت نسبت به بیمه انتخابی، متفاوت است.
شکستگی بینی در دعوا
شکستگی بینی یکی از آسیبهای رایج در درگیریها و منازعات است. از منظر قانونی، این نوع جراحت مشمول پرداخت دیه میشود و بسته به شرایط وقوع، مسئولیت کیفری و مدنی متفاوتی را برای فرد یا افراد خاطی به همراه دارد.
در صورتی که در یک منازعه که حضور حداقل سه نفر در آن ضروری است، فردی به دیگری صدمه وارد کند و منجر به شکستگی بینی او شود، علاوه بر دیه شکستگی بینی که بر عهده فرد وارد کننده جراحت است، تمام افراد شرکتکننده در دعوا ممکن است به حبس از سه ماه تا یک سال محکوم شوند.
همچنین ضارب، موظف به پرداخت دیه در ازای شکستن بینی مضروب خواهد بود.
برای طلب دیه پس از شکستن بینی در دعوا، مراحل زیر طی میشود:
- ثبت شکایت: اولین قدم، مراجعه به مراجع قضایی (دادسرا) و تنظیم شکایت کیفری علیه فرد یا افرادی است که موجب شکستگی بینی شدهاند.
- گزارش پزشکی قانونی: پس از ثبت شکایت، قاضی دستور ارجاع مصدوم به پزشکی قانونی را صادر میکند. پزشکی قانونی با معاینه دقیق، نوع شکستگی، میزان آسیب و درصد تقریبی دیه را تعیین و در نامهای رسمی به دادسرا اعلام خواهد کرد. این گزارش، مستند اصلی تعیین میزان دیه است.
- پس از ارائه گزارش، دادسرا تحقیقات لازم را انجام میدهد، شهود را احضار و در صورت لزوم، به تشخیص وقوع لوث یا مشخص بودن مرتکب اصلی، اقدام میکند.
- صدور کیفرخواست و دادنامه: در صورت احراز جرم و مشخص بودن مسئولیت، پرونده به دادگاه ارسال شده و پس از رسیدگی، دادگاه رای خواهد داد.
- اجرای حکم: پس از قطعیت حکم، ضارب محکوم موظف به پرداخت دیه تعیین شده است. در صورتی که خودداری کند، شاکی میتواند از طریق اجرای احکام، حکم را برای وصول دیه اجرا کند.
