آیا هنوز هم جنسیت نقشی موثر در تعیین دیه دارد؟ در چه شرایطی دیه زن و مرد برابر است؟
قوانین خاص مربوط به پرداخت دیه به زنان
طبق ماده ۵۵۰ قانون مجازات اسلامی که به شرایط پرداخت دیه کامل به بانوان میپردازد، دیه زن مسلمان تا یک سوم دیه مرد مسلمان برابر است. اما برای مبالغ بالاتر از یک سوم، دیه زن نصف دیه مرد محاسبه میشود. به عبارت دیگر در صورتی که دیه ناشی از آسیب کمتر از یک سوم دیه کامل باشد، دیه زن و مرد برابر خواهد بود و اگر آسیب منجر به نقص عضو یا فوت شود و مبلغ دیه بیش از یک سوم باشد، دیه زن نصف دیه مرد محاسبه میشود.
بر همین اساس، در سال ۱۴۰۵ دیه کامل زن در ماههای عادی ۱ میلیارد و ۵۰ میلیون تومان و در ماههای حرام ۱ میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان است. همچنین همانند دیه مردان، در ماههای حرام مبلغ دیه افزایش مییابد و این افزایش شامل زنان نیز میشود.
برابری دیه زن و مرد در تصادفات رانندگی
در قانون بیمه شخص ثالث، شرکت های بیمه و صندوق تامین خسارتهای بدنی موظف هستند که به دیه زن و مرد به مقدار یکسان و برابر پرداخت کنند. مجددا باید تاکید کنیم که این قانون صرفا مربوط به حوادث رانندگی و شرکتهای بیمه است.
دیه زیان دیدگان تصادفات رانندگی بدون توجه به جنسیت محاسبه و پرداخت میشود.
تغییرات جدید در نرخ دیه نشاندهنده توجه قانونگذار به شرایط اقتصادی و اجتماعی کشور است. این تغییرات نه تنها بر حقوق افراد آسیبدیده تأثیرگذار است بلکه بر تصمیمگیریهای بیمهای نیز اثرگذار خواهد بود. برای افرادی که درگیر مسائل حقوقی مرتبط با دیه هستند، آگاهی از این تغییرات ضروری است تا بتوانند حقوق قانونی خود را به درستی پیگیری کنند.
ماده ۱۰ قانون بیمه شخص ثالث
ماده ۱۰ قانون بیمه شخص ثالث تصریح میکند که بیمهگر موظف است خسارتهای وارده به زیاندیدگان را بدون توجه به جنسیت و دین آنها تا سقف تعهدات بیمهنامه جبران کند. این ماده به وضوح بیان میدارد که مراجع قضائی باید در صدور حکم پرداخت دیه، مبلغ مازاد بر دیه موضوع این ماده را به عنوان بیمه حوادث درج کنند.
به عبارت دیگر در صورت وقوع حادثه، قانون تفاوتی بین دیه زن و مرد قائل نیست و هر دو گروه باید از پوشش کامل بیمه بهرهمند شوند. این اقدام به عنوان یک گام مثبت در جهت برابری حقوق زنان و مردان تلقی میشود.
بیشتر بخوانید:
نحوه محاسبه دیه زن و مرد در سال ۱۴۰۵
همانطور که متوجه شدید نرخ دیه هر سال تغییر میکند و این تغییر توسط قوه قضائیه و بانک مرکزی اعلام میشود. شاید برایتان سوال شده باشد که چطور مبلغ خسارت در ماههای حرام و غیر حرام محاسبه و دریافت میشود. در ادامه این را به شما میگوییم.
- بعد از تصادف رانندگی، پزشک قانونی میزان خسارت واردشده به فرد را به قاضی دادگاه اعلام میکند؛
- دادگاه براساس نرخ دیه و میزان خسارت، مبلغ خسارت جانی را تعیین میکند؛
- اگر حادثه در ماه حرام اتفاق بیافتد، مبلغ دیه ۳/۱ ماههای غیرحرام افزایش پیدا میکند؛
- در غیر این صورت راننده باید میزان دیه در ماههای غیر حرام را به زیاندیده تصادفات رانندگی بپردازد.
توجه داشته باشید برای دریافت دیه باید حتما گواهی پزشکی را ارائه دهید. در غیر این صورت دادگاه نمیتواند رای عادلانهای دهد.
نکته: توجه داشته باشید زمان وقوع حادثه تاثیری بر تعیین دیه ندارد.
دیه زن و مرد چقدر است؟
بهصورت کلی دیه زن و مرد در سال ۱۴۰۵ با یکدیگر یکسان نیست؛ یعنی در برخی موارد، دیه زن نصف دیه مرد محاسبه میشود. بر این اساس، دیه کامل زن در ماههای غیرحرام ۱ میلیارد و ۵۰ میلیون تومان و در ماههای حرام ۱ میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان است. با این حال، دیه زن و مرد در تصادفات رانندگی برابر است و شرکت بیمه یا صندوق تأمین خسارتهای بدنی مابهالتفاوت دیه را پرداخت میکند.
در سال ۱۴۰۵، دیه کامل مرد در ماههای غیرحرام ۲ میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان و در ماههای حرام ۲ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان تعیین شده است. همچنین اگر به هر دلیل راننده مقصر از صحنه تصادف متواری شود یا شناسایی نشود، صندوق تأمین خسارتهای بدنی خسارت و دیه زیاندیدگان را مطابق مقررات پرداخت میکند.
مقایسه دیه زن و مرد در بیمه شخص ثالث
در سال ۱۴۰۵ نیز دیه زن و مرد در بیمه شخص ثالث برابر در نظر گرفته شده است (یعنی جنسیت در تعیین میزان دیه تاثیری ندارد). جدول مقایسه نرخ دیه کامل در سالهای ۱۴۰۲، ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ بهروزرسانی شده به شرح زیر است:
| ماه | سال ۱۴۰۲ | سال ۱۴۰۳ | سال ۱۴۰۴ | سال ۱۴۰۵ | درصد افزایش نسبت به سال قبل |
|---|---|---|---|---|---|
| ماه عادی | ۹۰۰ میلیون تومان | ۱.۲۰۰ میلیارد تومان | ۱.۶۰۰ میلیارد تومان | ۲.۱۰۰ میلیارد تومان | حدود ۳۱٪ |
| ماه حرام | ۱.۲۰۰ میلیارد تومان | ۱.۶۰۰ میلیارد تومان | ۲.۱۳۳ میلیارد تومان | ۲.۸۰۰ میلیارد تومان | حدود ۳۱٪ |
همانگونه که مشاهده میشود در سال ۱۴۰۵ سقف دیه کامل در ماههای عادی به حدود ۲ میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان و در ماههای حرام به حدود ۲ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان افزایش یافته که نسبت به سال ۱۴۰۴ حدود ۳۱٪ افزایش را نشان میدهد، و همچنان دیه زن و مرد مساوی در نظر گرفته میشود.
شاید برایتان این سوال پیشآمد باشد که منظور از ماههای حرام چیست؟ در لیست زیر ماههای حرام را با تاریخ دقیق مشخص کردیم.
- ذیالعقده از ۲۱ اردیبهشت شروع میشود تا ۱۸ خرداد ادامه دارد؛
- ذیالحجه از ۱۰ خرداد تا ۱۶ تیر ماه است؛
- ماه محرم از ۱۷ تیر ماه تا ۱۵ مرداد ماه است؛
- ماه رجب از ۱۳ دی آغاز و تا ۱۱ بهمن ماه ادامه پیدا میکند.
چه مدت طول میکشد تا دیه پرداخت شود؟
معمولا بعد از تصادف، جلسه دادگاه برگزار میشود. مدت دریافت دیه ۱۵ روز بعد از جلسه نهایی دادگاه است؛ اما در اکثر مواقع ۲ ماه تا ۱ سال طول میکشد تا شرکت بیمه مبلغ دیه زیان دیدگان تصادفات رانندگی را پرداخت کند. توجه داشته باشید عمدی بودن یا نبودن تصادف روی مدت پرداخت دیه تاثیرگذار است.
|
نوع تصادف |
زمان پرداخت دیه |
|
عمدی |
بعد از گذشت ۱ سال از زمان حادثه |
|
غیرعمدی |
پرداخت نصف دیه در هر سال توسط راننده مجرم (در مدت ۲ سال) |
|
شبه عمد |
پرداخت یک سوم دیه طی ۳ سال توسط فرد |
|
طبق توافق طرفین |
۱ سال از تاریخ توافق طرفین |
بیشتر بخوانید:
مدارک مورد نیاز برای دریافت دیه از بیمهگر
شما باید برای دریافت دیه به شرکت بیمه مراجعه کنید. مسئولین برای تشکیل پرونده از شما مدارک میخواهند. این مدارک شامل موارد زیر هستند. آنها را ارائه دهید تا بتوانید دیه را دریافت کنید.
- اصل بیمهنامه به همراه یک نسخه کپی از آن؛
- اصل و کپی گواهینامه رانندگی؛
- کارت مشخصات خودرو؛
- کروکی تصادف به همراه امضا و مهر پلیس.
سخن آخر
چند وقتی است قوانین بیمه شخص ثالث تغییر کرده است. یکی از قوانینی که دستخوش تغییرات شده است، برابری دیه زن و مرد در تصادفات رانندگی است. امسال در تعیین دیه جنسیت نقشی ندارد. از این رو دیه تمام افراد با هم یکسان است. باز هم یادآوری میکنیم دیه زن و مرد فقط در تصادف رانندگی یکسان است و در سایر موارد مطابق اسلام، دیه زن نصف مرد در نظر گرفته میشود.
سوالات متداول
آیا همیشه دیه زن و مرد برابر است؟
خیر؛ اگر فرد آسیبدیده در اثر وقوع تصادف رانندگی فوت کند یا دچار نقص عضو شود، بیمه شخص ثالث دیه را بدون در نظر گرفتن جنسیت پرداخت میکند. در نتیجه دیه زن در تصادفات با مرد یکسان است. در غیر این صورت دیه زن نصف مرد در نظر گرفته میشود.
دیه فرزند به چه کسی تعلق میگیرد؟
اگر فرد متاهل است، ۸/۱ به همسر، ۶/۱ به پدر و مادر و باقی هزینه دیه به فرزندان وی تعلق میگیرد. اگر دارای فرزند نباشد، ۴/۱ به همسر و باقی دیه به والدین او داده میشود. اگر هم فرزند مجرد است، ۳/۱ دیه متعلق به مادر و ۳/۲ آن به پدر داده میشود.
آیا دیه برای تمام آسیبهای جسمانی یکسان است؟
خیر؛ با توجه به شدت جراحت، مبلغ دیه تفاوت پیدا میکند. به عنوان مثال اگر عضوی مثل گوش به صورت کامل آسیب ببیند، دیه کامل در نظر گرفته میشود. در حالی که اگر جراحت باشد، مبلغ دیه کمتر است.
دیه زیان دیدگان تصادفات رانندگی بر چه اساسی تعیین میشود؟
هر سال نرخ دیه براساس تورم افزایش پیدا میکند. مبلغ دیه زیاندیدگان تصادفات رانندگی در سالهای قبل براساس جنسیت و زمان وقوع حادثه تعیین میشد. در حال حاضر مبلغ دیه براساس زمان وقوع حادثه (ماه حرام و غیر حرام) مشخص میشود و جنسیت در تعیین دیه نقشی ندارد.
آیا دیه جنین در تصادفات رانندگی همچون مادر باید پرداخت شود؟
بله؛ دیه جنین براساس سن و شرایط او تعیین و دریافت میشود. بهعنوان مثال دیه جنین ۶ ماهه همانند انسان کامل در ماههای غیر حرام ۲ میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان است
آیا بیمه شخص ثالث دیه را بدون دریافت بیمهنامه پرداخت میکند؟
خیر؛ داشتن بیمه شخص ثالث برای دریافت دیه الزامی است. در غیر این صورت راننده مقصر باید کل دیه کامل را به صورت کامل پرداخت کند.
