اگر در اثر حادثه یا تصادف، توانایی صحبت کردن یا صدای فردی آسیب ببیند، قانون مجازات اسلامی میزان دیه صوت و گویایی را به صورت مجزا تعیین میکند.
میزان دیه صوت و از بین رفتن کامل صدا چقدر است؟
بر خلاف تصور، محاسبات دیه صوت ساختار متفاوتی نسبت به دیه چشم در قانون مجازات اسلامی یا آسیب به سایر اعضا دارد. از طرفی، صوت (توانایی آشکار کردن صدا) و گویایی (توانایی صحبت کردن و ادای کلمات)، دو موضوع کاملا مستقل از هم هستند.
بر اساس قانون مجازات اسلامی، اگر حادثهای باعث شود فرد صدای خود را به طور کامل از دست بدهد، یک دیه کامل انسان به او تعلق میگیرد؛ حتی اگر فرد بتواند به صورت آهسته یا پچپچ صحبت کند، باز هم باید دیه کامل او پرداخت شود.
از آنجا که دیه کامل در ماه غیرحرام امسال (۱۴۰۵) ۲ میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان است، نرخ دیه صوت به شرح زیر محاسبه میشود:
- دیه از بین رفتن کامل صوت: ۲ میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان
- دیه از بین رفتن همزمان صوت و گویایی (نطق): ۴ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان (دو دیه کامل)
دیه نقص در گفتار و دیه لکنت زبان چقدر است؟
بر اساس ماده ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی، شخصی که دچار لکنت زبان میشود یا به دلیل آسیب، بعضی از حروف را نتواند تلفظ کند، در اصطلاح همچنان گویاست. در این حالت، میزان دیه بر اساس تعداد حروف الفبای زبان فرد محاسبه میشود.
از آنجا که الفبای زبان فارسی ۳۲ حرف دارد، از بین رفتن توانایی ادای هر حرف، معادل یکسیودوم (۱/۳۲) دیه کامل است. این فرمول شباهت زیادی به نحوه محاسبه دیه شکستگی پا دارد که آن هم بر اساس نسبتهای مشخصی از دیه کامل تعیین میشود. جدول زیر میزان دیه گفتار را بر اساس نرخ سال ۱۴۰۵ نشان میدهد:
| نوع آسیب به گویایی و حروف | نحوه محاسبه قانونی | مبلغ دقیق دیه در سال ۱۴۰۵ (تومان) |
| از دست دادن توانایی ادای ۱ حرف | ۱/۳۲ دیه کامل | ۶۵,۶۲۵,۰۰۰ تومان |
| از دست دادن توانایی ادای ۲ حرف | ۲/۳۲ دیه کامل | ۱۳۱,۲۵۰,۰۰۰ تومان |
| از دست دادن توانایی ادای ۵ حرف | ۵/۳۲ دیه کامل | ۳۲۸,۱۲۵,۰۰۰ تومان |
| عیوبی مثل کاهش طنین یا صحبت از بینی | ارش (تعیین توسط پزشکی قانونی) | بستگی به نظر قاضی دارد |
دیه حنجره و آسیبهای وارد بر آن چگونه است؟
آسیب به اجزای داخلی گلو بر اساس نوع اختلالی که در صدا ایجاد میکنند سنجیده میشود. اگر آسیب به حنجره باعث از بین رفتن کامل صدا شود، دیه کامل دارد. اما اگر آسیب به حنجره صرفا باعث تغییر طنین صدا، گرفتگی مداوم یا صحبت کردن از طریق بینی شود، دیه مشخصی در قانون ندارد.
در این شرایط، پزشکی قانونی میزان آسیب را بررسی کرده و قاضی بر اساس آن ارش (دیه غیرمقدر) تعیین میکند. برای بسیاری از مصدومان این سوال مطرح است که آیا پرداخت دیه به نرخ روز صورت میگیرد؟ طبق قانون، بله؛ ملاک پرداخت خسارت، زمان واریز آن توسط شرکت بیمه به نرخ روز و نه زمان وقوع حادثه است.
اگر این صدمات بر اثر تصادف رانندگی رخ داده باشند، خسارتهای آن توسط شرکتهایی که از آنها بیمه شخص ثالث قسطی تهیه کردهاید، بدون هیچ تفاوتی پرداخت میشود.
فرآیند دریافت خسارت دیه صوت در حوادث چگونه است؟
تصور کنید رانندهای در یک تصادف دچار ضربه شدید به حنجره شده و بعد از طی کردن مراحل درمان، توانایی تلفظ حروف «ر» و «ل» را کاملا از دست داده و صدایش هم به شدت گرفته است. فرآیند قانونی در صورت بهرهمندی او از بیمه شخص ثالث به این صورت خواهد بود:
- بررسی پزشکی قانونی: کارشناسان آسیب به تارها و ۲ حرف از دست رفته را تایید میکنند.
- صدور رای دادگاه: برای ۲ حرف از دست رفته، مبلغ ۱۳۱ میلیون و ۲۵۰ هزار تومان و برای گرفتگی صدا، مبلغی به عنوان ارش تعیین میشود.
- فرآیند دریافت خسارت: مصدوم با در دست داشتن رای دادگاه به شرکت بیمه مراجعه میکند تا خسارت خود را دریافت کند.
سوالات متداول
آیا مبلغ دیه صوت در ماههای حرام افزایش پیدا میکند؟
خیر؛ افزایش دیه در ماههای حرام (تغلیظ دیه) فقط مخصوص فوت فرد است و آسیب به اعضای بدن یا منافعی مثل صوت و گویایی، در تمام ماههای سال یکسان محاسبه میشود.
فردی با وجود آسیب به صوت بتواند زمزمه کند، دیه او چقدر است؟
توانایی پچپچ کردن یا آهسته سخن گفتن، مانع از دریافت دیه کامل صوت نمیشود. اگر فرد نتواند صدای خود را آشکار کند، دیه کامل به او تعلق میگیرد.
آیا بیمه شخص ثالث دیه نقص گفتار و لکنت زبان را پرداخت میکند؟
بله، بیمه شخص ثالث خودرو در صورت بروز تصادف، دیه و ارش تعیینشده برای آسیبهای صوت، حنجره و لکنت زبان را تا سقف تعهدات جانی بیمهنامه پوشش میدهد.
