مفهوم:
تشکیل ذخایر در صنعت بیمه به فرایند شناسایی، برآورد و ثبت ذخایر فنی و مالی لازم برای ایفای تعهدات آینده گفته میشود. ماهیت کسبوکار بیمه، که بر پایه پوشش ریسکها و تعهد به پرداخت خسارت در آینده استوار است، ایجاب میکند که بخشی از درآمدها (حقبیمه) و منابع مالی بهطور پیوسته برای پوشش خسارتهای آتی، اعلامشده یا اعلامنشده، و سایر هزینههای مرتبط کنار گذاشته شود. این امر، تشکیل ذخایر را به یکی از ارکان اصلی سلامت مالی، توانگری، و قابلیت پرداخت خسارت برای یک شرکت بیمه تبدیل کرده است.
تشکیل ذخایر در بیمه:
بیمهگر نمیتواند همه حق بیمههای دریافتی را بهعنوان درآمد قطعی شناسایی کند، چون بخشی از آن برای تعهدات آینده مصرف خواهد شد. بنابراین، تشکیل ذخایر ابزاری است برای آنکه تعهدات فعلی و آتی در زمان مناسب در حسابها منعکس شوند. اگر ذخایر کمتر از مقدار واقعی باشند، وضعیت مالی بیمهگر بهطور مصنوعی بهتر از واقع نشان داده میشود؛ و اگر بیش از حد باشند، سود و سرمایه بهطور غیرواقعی کاهش مییابد. وجود و کفایت ذخایر و اندوختهها، نقش اساسی در صنعت بیمه دارند.
تفاوت تشکیل ذخایر در بیمه و حسابداری:
در مقایسه با تشکیل ذخایر در حسابداری عمومی (که ممکن است شامل برآوردهایی برای مطالبات مشکوکالوصول، هزینههای معوق، یا دعاوی حقوقی باشد)، تشکیل ذخایر در بیمه ابعاد گستردهتر، تخصصیتر و با پیچیدگیهای اکچوئری (علم آمار و احتمالات در بیمه) بیشتری همراه است. این تفاوتها عمدتاً ناشی از ماهیت بلندمدت، عدمقطعیت بالا، و نیاز به پیشبینی دقیق رخدادهای آتی در قراردادهای بیمهای است.
انواع ذخیره:
| انواع | |
| ذخیره حقبیمه عایدنشده ذخیره خسارتهای معوق ذخیره خسارتهای واقعشده گزارشنشده ذخیره هزینههای رسیدگی و تسویه خسارت ذخیره خطرات منقضینشده / ذخیره ریسکهای جاری | در بیمههای غیرزندگی |
| ذخیره ریاضی ذخیره مشارکت در منافع ذخیره بازخرید ذخیره مزایای معوق اندوخته نوسانات | در بیمههای زندگی |
| اندوخته قانونیاندوخته احتیاطی اندوخته عمومی | اندوختهها و ذخایر نظارتی |
نحوه برآورد:
تشکیل ذخایر معمولاً با استفاده از تجربه خسارت، الگوهای آماری، دادههای تاریخی، قضاوت کارشناسی و دانش اکچوئری انجام میشود. انتخاب روش مناسب به نوع رشته بیمه، کیفیت داده و ماهیت تعهدات بستگی دارد. براورد و تشکیل ذخایر بر پایه موارد زیر انجام میشود:
- تجربه خسارت گذشته: تحلیل نرخ وقوع، شدت و روند خسارتها.
- الگوهای گزارش و تسویه خسارت: استفاده از دادههای تاریخی برای پیشبینی روند گزارشدهی و تسویه خسارتهای گذشته و آینده.
- تحلیل روندهای آماری
- قضاوت حرفهای و اکچوئری
روشهای رایج:
- روشهای توسعه خسارت
- روشهای مبتنی بر نسبت خسارت و حقبیمه
- روشهای مبتنی بر مثلثهای خسارت
- مدلهای آماری و احتمالاتی
- شبیهسازی و روشهای تصادفی
انتخاب روش مناسب به نوع رشته بیمه (کوتاهمدت در مقابل بلندمدت)، کمیت و کیفیت دادهها، و ماهیت تعهدات بستگی دارد.