سازمان تأمین اجتماعی یک بیمه‌گر اجتماعی است که وظیفه اصلی آن، پوشش کارگران حقوق‌بگیر (البته به‌صورت اجباری) و صاحبان مشاغل آزاد (به‌صورت اختیاری) است.

چه کسانی مشمول قانون تأمین اجتماعی می‌شوند؟

افرادی که در مقابل دریافت مزد یا حقوق کار می‌کنند. سازمان بیمه تامین اجتماعی مکلف است صاحبان حرف و مشاغل آزاد را به‌صورت اختیاری در برابر تمام یا قسمتی از مزایای قانون تأمین اجتماعی بیمه کند؛ چگونگی انجام بیمه و نرخ حق‌بیمه و هم‌چنین میزان مزایای مربوطه، به تصویب هیات دولت می‌رسد.

انواع بیمه تأمین اجتماعی

بیمه تأمین اجتماعی ۲ نوع است

بیمه اجباری: تمام کسانی که در قبال دریافت حقوق و دستمزد در شرکت‌ها، کارگاه‌ها و… کار می‌کنند و مشمول قانون کار می‌شوند .

بیمه خویش‌فرما :که ۲ نوع است:

  1. بیمه اختیاری
  2. بیمه حرف و مشغله آزاد

بیمه اختیاری: حق‌بیمه ۲۶ درصد حقوق هست و خدماتی چون ازکارافتادگی، فوت، تعهداتی مانند درمان، هزینه‌های پروتز و اروتز، هزینه‌های کفن‌ودفن و از همه مهم‌تر مستمری بازنشستگی را در برمی‌گیرد.

بیمه صاحبان حرف و مشاغل آزاد خود به چند دسته تقسیم می‌شود

بازنشستگی و فوت بعد از بازنشستگی ۱۲% حقوق بازنشستگی و فوت قبل و بعد از بازنشستگی ۱۴% حقوق بازنشستگی و فوت قبل و بعد از بازنشستگی و ازکارافتادگی ۱۸% حقوق بازنشستگی و فوت قبل و بعد از بازنشستگی و ازکارافتادگی ۱۸% حقوق و سرانه درمان برای خدمات درمانی (حق‌بیمه به‌اصطلاح کامل)

خطراتی که تحت پوشش تأمین اجتماعی قرار می‌گیرد

▪ بیمه بیکاری ▪ بازنشستگی ▪ بارداری ▪ حوادث و بیماری‌ها ▪ ازکارافتادگی ▪ غرامت دستمزد ▪ مرگ ▪ ازدواج و عائله‌مندی

تعهدات و حمایت‌های بیمه تأمین اجتماعی

▪ تعهدات کلی بیمه تأمین اجتماعی دو نوع کوتاه‌مدت و بلندمدت است. تعهدات کوتاه‌مدت بیمه تأمین اجتماعی 1. غرامت دستمزد ایام بیماری 2. هزینه سفر و اقامت بیمار 3. پروتز و اروتز به غیر از اعمال زیبایی 4. کمک‌هزینه ازدواج 5. هزینه کفن‌ودفن 6. مقرری بیمه بیکاری 7. غرامت دستمزد ایام بارداری تعهدات بلندمدت بیمه تأمین اجتماعی 1. مستمری ازکارافتادگی جزئی و کلی 2. مزایای نقدی، غیر نقدی و عیدی مستمری‌بگیران (کمک عائله‌مندی، عیدی، کمک‌هزینه اولاد) 3. مستمری بازماندگان 4. مستمری بازنشستگی

بازنشستگی

هر شخصی بین ۲۰ تا ۳۰ سال سابقه پرداخت حق‌بیمه را داشته باشد ( با توجه به‌سختی کار) بازنشسته محسوب می‌شود. بنابراین بازنشستگی منوط به پرداخت حق‌بیمه است. سن بازنشستگی در کشورهای مختلف از ۵۵ تا ۷۰ سال متغیر است. شرایط بازنشستگی حال به موارد موردنیاز برای بازنشستگی می‌پردازیم: ● رسیدن به سن تعیین‌شده در قانون ● پرداخت حق‌بیمه به میزان تعیین‌شده در قانون با توجه با موارد بالا شرایط بازنشستگی به این صورت است که سن تعیین‌شده برای بازنشستگی مردان ۶۰ سال و زنان ۵۵ سال می‌باشد البته با پرداخت حداقل ۲۰ سال حق‌بیمه.

شرایط بازنشستگی در کارهای سخت و زیان‌آور چیست؟

برای بازنشستگی پیش از موعد در کارهای سخت و زیان‌آور باید حداقل ۲۰ سال به‌صورت متوالی (پشت‌هم) و یا ۲۵ سال، متناوب به کارهای سخت اشتغال داشته باشید و البته حق‌بیمه خود را پرداخت کرده باشید، در این صورت می‌توانید بدون شرط سنی درخواست خود را به اداره کار و امور اجتماعی استان ارائه دهید. مشاغل سخت و زیان‌آور به دو نوع الف و ب تقسیم می‌شود که به تعریف هریک می‌پردازیم

گروه الف) مشاغلی که با رعایت تمهیدات بهداشتی، ایمنی و تدابیر مناسب توسط کارفرما، می‌توان زیان‌آوری آن‌ها را حذف کرد؛ مانند مشاغلی که زیان‌آوری با ماهیت شغلی، وابستگی دارد .

گروه ب) مشاغلی که ماهیت آن‌ها سخت و زیان‌آور است. و با رعایت تمهیدات بهداشتی، ایمنی و تدابیر فنی سختی آن کاهش می‌یابد اما هم‌چنان سخت و زیان‌آور است.

بیمه بیکاری

بیمه‌شده‌ای که بدون میل و اراده خود بیکار شده، اما آماده‌به‌کار باشد را بیکار می‌نامند. بنابراین بیکاری از طریق ترک کار یا استعفا مشمول بیمه بیکاری نیست. اگر بیمه‌شده، بیکار موقت شناخته شود و یا به دلایلی مانند سیل، زلزله، آتش‌سوزی بیکار شود، می‌تواند از مزایای بیمه بیکاری استفاده کند.

در چه شرایطی بیمه‌شدگان بیکار، استحقاق دریافت بیمه بیکاری رادارند؟

● حتماً به‌صورت غیرارادی بیکار شده باشد. ● بازنشسته یا مستمری‌بگیر نباشد. ● بیمه‌شده حداقل ۶ ماه سابقه پرداخت حق بیمه داشته باشد قبل از بیکار شدن. سابقه پرداخت حق‌بیمه مدت پرداخت بیمه‌بیکاری بیمه‌شدگان مجرد بیمه‌شدگان متأهل از 6 تا 24 ماه 6 ماه 12 ماه از 25 تا 120 ماه 12 ماه 18 ماه از 121 تا 180 ماه 18 ماه 26 ماه از 181 تا 240 ماه 26 ماه 36 ماه 241 ماه به بالا 36 ماه 50 ماه

بارداری

طبق قانون تصویب‌شده، مرخصی زایمان برای زنان باردار که شاغل هستند از ۶ ماه به ۹ ماه افزایش پیداکرده است. در حال حاضر نهادهای دولتی این قانون را اجرا می‌کنند و شرکت‌های خصوصی فقط همان ۶ ماه را لحاظ می‌کنند. زنان باردار شاغل می‌توانند در ماه آخر بارداری تقاضای مرخصی کنند البته با موافقت کارفرما. این مدت مرخصی جزو سوابق کارگر محسوب می‌شود. در این مدت ۶ ماهه از طرف سازمان تامین اجتماعی غرامت دستمزد ایام بارداری به کارگر زن پرداخت می‌شود. این دوره تعلیق از کار تلقی می‌شود و پس‌ازآن، فرد به شغل سابق خود بازمی‌گردد.

مدارک لازم برای گرفتن مرخصی بعد از زایمان

1. ارائه درخواست کتبی 2. گواهی ولادت نوزاد (فتوکپی) 3. شناسنامه مادر البته کپی صفحات اول و دوم 4. فتوکپی شناسنامه نوزاد فقط صفحه اول

حوادث و بیماری‌ها

بیمه‌شدگان و افراد خانواده آن‌ها از زمانی‌که مشمول مقررات این قانون قرار می‌گیرند؛ در صورت مصدوم شدن براثر حوادث یا بیماری می‌توانند از خدمات پزشکی استفاده نمایند. خدمات پزشکی « که به عهده سازمان تأمین خدمات درمانی است » شامل کلیه اقدامات درمانی‌ سرپایی بیمارستانی تحویل داروهای لازم و انجام آزمایش‌ها‌ی تشخیص طبی می‌باشد. حوادث ناشی از کار، حوادثی است که در حین انجام‌وظیفه و به سبب آن برای بیمه‌شده اتفاق می‌افتد که تحت پوشش تأمین اجتماعی است.

ازکارافتادگی

بیمه‌شدگانی که طبق نظر پزشک معالج، غیرقابل علاج تشخیص داده می‌شوند؛ پس از انجام‌ خدمات توان‌بخشی و اعلام نتیجه توان‌بخشی یا اشتغال چنان‌چه‌ طبق نظر کمیسیون‌های پزشکی توانائی خود را کلی و جزئی از دست داده باشند به ترتیب زیر با آن‌ها رفتار خواهد شد: ▪ هرگاه درجه کاهش قدرت کار بیمه‌شده، شصت‌وشش درصد بیشتر باشد از کارافتاده کلی شناخته می‌شود. ▪ چنان‌چه میزان کاهش قدرت کار بیمه‌شده بین سی و سه‌تا شصت‌وشش درصد و به علت حادثه ناشی از کار باشد؛ از کارافتاده جزئی شناخته می‌شود. ▪ اگر درجه کاهش قدرت کار بیمه‌شده بین ده تا سی و سه‌درصد بوده و موجب آن حادثه ناشی از کار باشد، استحقاق دریافت غرامت نقص مقطوع را خواهد داشت.

غرامت دستمزد

غرامت دستمزد به مبالغی گفته می‌شود که از طرف سازمان تأمین اجتماعی به بیمه‌شدگانی که به سبب بیماری یا آسیب‌های ناشی از حادثه ، به‌طور موقت قادر به کار کردن نیستند، پرداخت می‌شود.

غرامت دستمزد ایام بیکاری در شرایط زیر پرداخت می‌شود:

● بیمه‌شده از کارافتادگی کلی نباشد. ● پزشک ذی‌ربط استراحت پزشکی بیمه‌شده را تائید کرده باشد. ● شخص بیمه‌شده در زمان بیماری حقوق از کارفرما دریافت نکرده باشد. ● در تاریخی که بیمه‌شده اعلام بیماری کرده، در مرخصی استحقاقی بوده و یا مشغول به کار بوده است.

برای دریافت غرامت دستمزد مدارک زیر لازم است:

● دفترچه درمانی ● گواهی کارفرما مبنی بر این‌که در تاریخ اعلام بیماری، مشغول به کار بوده ● گواهی استراحت پزشکی بیمه‌شده با مهر و امضا پزشک ● تأییدیه مراجع پزشکی سازمان مرگ بازماندگان واجد شرایط بیمه‌شده فرد فوت‌شده دریکی از حالات زیر مستمری بازماندگان دریافت خواهند داشت. ● درصورتی‌که بیمه‌شده بازنشسته، فوت کرده باشد. ● در صورت فوت بیمه‌شده ازکارافتاده کلی مستمری‌بگیر. ● در صورت فوت بیمه‌شده‌ای که در ده سال آخر زندگی خود، حداقل حق‌بیمه یک سال کار، به‌شرط این‌که ظرف آخرین‌ سال زندگی، حق‌بیمه ۹۰ روز کار را پرداخت کرده باشد.

بیمه زنان خانه‌دار تأمین اجتماعی

از نظر قانون تأمین اجتماعی، همه زنان خانه‌دار مشمول بیمه صاحبان حرفه‌ها و مشاغل آزاد هستند! زنان خانه‌دار، می‌توانند با مراجعه به یکی از شعب سازمان تأمین اجتماعی، به‌صورت خود اظهاری قرارداد ببندند و با پرداخت حق بیمه تحت پوشش قرار بگیرند. شرایط بازنشستگی بیمه زنان خانه‌دار زنان برای تحت پوشش قرار گرفتن، باید شرایطی داشته باشند، مانند داشتن 40 سال سن و پرداخت 30 سال حق بیمه و یا داشتن 55 سال سن و 10سال یا بیشتر سابقه پرداخت حق بیمه. توجه داشته باشید، با داشتن 35 سال سابقه پرداخت حق بیمه، شرط سنی حذف می‌شود.

ازدواج و عائله‌مندی

به بیمه‌شده زن یا مرد که برای اولین بار ازدواج می‌کند؛ مبلغ مزد یا حقوق متوسط یک‌ماه با رعایت شرایطی، به‌عنوان کمک‌هزینه ازدواج پرداخت‌ می‌شود.

شرایط لازم برای دریافت کمک‌هزینه ازدواج:

▪ در تاریخ ازدواج رابطه استخدامی او با کارفرما قطع نشده باشد. ▪ ظرف پنج سال قبل از تاریخ ازدواج حداقل حق‌بیمه هفتصدو بیست روز کار را به سازمان پرداخته باشد. ▪ عقد ازدواج دائم بوده و در دفتر رسمی ازدواج به ثبت رسیده باشد.

استعلام سابقه بیمه تأمین اجتماعی

برای تحت پوشش قرار گرفتن باید حتماً حق بیمه پرداخت کرد. پرداخت حق بیمه شیوه‌های مختلفی دارد، سازمان تأمین اجتماعی برای جلوگیری از اتلاف وقت، اقدام به راه‌اندازی سیستمی کرده تا هم‌وطنان برای پرداخت حق بیمه، نیازی به مراجعه حضوری نداشته باشند، و از طریق اینترنت به‌راحتی این لیست را پرداخت کنند. لازم است، کارفرما ابتدا به شعب سازمان تأمین اجتماعی برای دریافت نام کاربری و رمز عبور مراجعه کند و بعد از دریافت کد کاربری و رمز، به سامانه یکپارچه تأمین اجتماعی به این آدرس مراجعه کند. https://samt.tamin.ir بعد از گذراندن این مراحل، می‌توان لیست حق بیمه را به‌صورت اینترنتی پرداخت کرد. بیمه‌ تأمین اجتماعی کارگران ساختمانی کارگران شاغل در کارهای ساختمانی مانند تجدید بنا، تخریب ساختمان، ایجاد ساختمان و تعمیرات اساسی با نام‌نویسی و گرفتن کد، می‌توانند تحت پوشش بیمه تأمین اجتماعی قرار بگیرند. خطراتی که تحت پوشش این بیمه قرار می‌گیرند: 1. بیماری‌ها و حوادث 2. ازکارافتادگی 3. فوت 4. بازنشستگی حق بیمه سهم بیمه‌شده، معادل 7% دستمزد ماهانه است. دولت باید 3% سهم مشارکت خود به سازمان تأمین اجتماعی پرداخت نماید. اپلیکیشن تأمین اجتماعی سازمان تأمین اجتماعی، اقدام به راه‌اندازی اپلیکیشنی کرده که از طریق آن افراد می‌توانند، سابقه بیمه و فیش حقوق مستمری خود را چک کنند. امکان دریافت فرم‌های موردنیاز افراد و پیگیری مکاتبات نیز وجود دارد. مزایای اپلیکیشن تأمین اجتماعی از مزایای این اپلیکیشن می‌توان به این اشاره کرد که بعد از واردکردن نام کاربری، گذرواژه و شماره تلفن، اطلاعات هویتی و شخصی، اطلاعات آخرین روز کارکرد سابقه، مشخصات شعبه و کارگاه و نوع بیمه قابل‌مشاهده است. از دیگر مزایای این اپلیکیشن می‌توان به قسمت پرسش و پاسخ‌های متداول اشاره کرد، که پاسخ بسیاری از سوال‌ها، درآن قسمت وجود دارد. همچنین بازنشستگان می‌توانند، آخرین فیش مستمری خود را نیز مشاهده کنند. برای استفاده از این اپلیکیشن نیاز است، حتماً ابتدا در سامانه مشاهده سوابق به آدرسhttps://sabeghe.tamin.ir ثبت‌نام کرده، تا بتوان از امکانات خوب این اپلیکیشن استفاده کرد! قسمت‌های مختلف اپلیکیشن بیمه تأمین اجتماعی در قسمت استعلام خدمات غیرحضوری، چند قسمت وجود دارد که با توجه به نیاز افراد، قابل انتخاب است. برای مثال: • بیمه‌شدگان • مستمری‌بگیران • کارفرمایان • پرداخت حق‌بیمه • نمونه فرم‌ها • پرسش و پاسخ چه کسانی می‌توانند از سایت سازمان بیمه تأمین اجتماعی استفاده نمایند؟ بیمه‌شدگان خاص تأمین اجتماعی( اختیاری، حرف و مشاغل آزاد، رانندگان، کارگران ساختمانی، بافندگان و …) برای پرداخت حق بیمه نیازی به مراجعه حضوری به شعبه و یا کارگزاری ندارند، بلکه می‌توانند از طریق مراجعه به سامانه صدور برگ پرداخت، حق بیمه خود را پرداخت کنند. مراحل و چگونگی تمدید و تعویض دفترچه‌های درمانی بیمه‌شدگان تأمین اجتماعی متداول‌ترین روش برای تمدید دفترچه بیمه، مراجعه حضوری به کارگزاری بیمه است. همراه داشتن مدارک موردنیاز برای تمدید ضروریست. برای دریافت دفترچه جدید به حضور فرد نیاز است و دفترچه جدید بعد از چاپ، همان‌جا صادر می‌شود و به شخص تحویل داده می‌شود. این روش مستلزم معطل شدن در صف‌های طولانی است؛ اما صدور و تمدید آنی از مزایای آن است. مدارک لازم برای تمدید دفترچه برای تمدید دفترچه بیمه تأمین اجتماعی، باید به یکی از کارگزاری‌های تأمین اجتماعی مراجعه و سپس برای تمدید اعتبار، اقدام کرد. همراه داشتن دفترچه بیمه کافیست و نیازی به مدارک دیگر نیست. مراکز تمدید دفترچه بیمه تأمین اجتماعی برای تمدید حضوری لازم است به کارگزاری‌ها یا شعب بیمه تأمین اجتماعی مراجعه شود. در اینجا آدرس کارگزاری‌ها و شعب بیمه تأمین اجتماعی قابل‌مشاهده است. کلیک کنید

مراحل تنظیم لیست بیمه تأمین اجتماعی و ارسال اینترنتی و دریافت فیش حق بیمه

کارفرمایان و بیمه‌شدگان می‌توانند با دانلود نرم‌افزار لیست بیمه، طی مراحل زیر لیست بیمه خود را ارسال کنند. 1. ثبت مشخصات کارگاه 2. ثبت مشخصات کارکنان 3. از منوی عملیات، ایجاد لیست ماهانه 4. ثبت ریز کارکرد 5. تهیه دیسکت اگر لیستبیمه خود را به‌صورت حضوری به شعبه تأمین اجتماعی تحویل می‌دهید؛ لازم است فایل‌هایی که با نرم‌افزار ایجاد کرده‌اید روی CD رایت کنید و پس از تحویل، فیش حق‌بیمه خود را دریافت و پرداخت کنید. اگر رمز اینترنتی ارسال لیست را گرفته‌اید؛ پس از تهیه دیسکت باید مراحلی را انجام دهید: ● به آدرس اینترنتی samt.tamin.ir مراجعه کنید. ● کد ملی کارفرما یا نماینده را به‌عنوان نام کاربری و رمز عبور که ترکیبی از عدد و حروف است را وارد کنید.. پس‌ازآن از منوی عملیات لیست بیمه، گزینه بارگذاری لیست بیمه را انتخاب کنید. در صفحه‌ی نمایش داده‌شده، نام کارگاه و کد کارگاه و شعبه مربوطه را مشاهده خواهید کرد. از منوی عملیات، مشاهده فهرست لیست‌ها را انتخاب کنید: مشخصات لیست نمایش داده می‌شود و در پایین مشخصات بر روی گزینه دریافت برگ پرداخت کلیک نمایید. برگ پرداخت مربوط به لیست ارسالی، قابل‌رؤیت است. بر روی نسخه چاپی کلیک نمایید. برگ پرداخت (فیش حق‌بیمه) به‌صورت یک فایل pdf دانلود خواهد شد. حالا می‌توانید از آن پرینت بگیرید و به‌صورت غیرحضوری از طریق سایت بانک رفاه، حق‌بیمه خود را پرداخت نمایید.

مشاهده سابقه بیمه

جدیدترین شیوه دریافت سوابق بیمه فقط با واردکردن کد ملی امکان‌پذیر شده است. در روش جدید با ورود به سایت www.tamin.ir/savabegh با کلیک بر روی ورود به سامانه مشاهده سوابق بیمه‌شدگان وارد صفحه می‌شوید. در این بخش درصورتی‌که ثبت‌نام نکرده‌اید باید روی گزینه ثبت‌نام کلیک کنید و بعد از کلیک، وارد پنجره جدیدی می‌شوید که از شما می‌خواهد اطلاعات درخواستی را وارد کنید. در کادر نخست، کد ملی و در کادر بعدی اپراتوری خط موبایل‌تان را انتخاب (برای مثال همراه اول، ایرانسل، رایتل) و در کادر سوم نیز شماره همراه خود را وارد می‌کنید و سپس روی گزینه ثبت‌نام کلیک کنید. در کادرهای بعد، اطلاعات خواسته‌شده را پرکنید: و سپس ثبت‌نام در مرحله بعدی پیغامی نمایش داده می‌شود که ثبت‌نام شما با موفقیت انجام‌شده است و پس از ثبت‌نام، ظرف کمتر از ۴٨ ساعت نام کاربری بیمه‌شده فعال می‌شود. و پس‌ازآن می‌توانید تنها با واردکردن کد ملی سوابق بیمه خود را مشاهده کنید.

مشاهده سوابق با وارد کردن کد USSD از طریق موبایل

سازمان تامین اجتماعی به منظور جلوگیری از اتلاف وقت ارباب رجوع و هم‌چنین راحتی آن‌ها، مشاهده سوابق بیمه فقط با وارد کردن کد USSD از طریق موبایل را امکان‌پذیر کرده است. اگر خط‌تان رایتل و ایرانسل است کافیست با وارد کردن کد *4*1420# از طریق موبایل‌تان آخرین سوابق بیمه‌ای خود را چک کنید. اگر خط‌تان همراه اول است باید کد دستوری #142* شماره‌گیری کنید. لازم به ذکر است قبل از وارد کردن کد، باید در سایت تامین اجتماعی به آدرس https://account.tamin.ir/auth/login مراجعه کرده و ثبت نام کنید.