مصوب ۱۱/۰۸/۱۳۶۷
با توجه به تبصره یک ماده ۱۰۹ قانون مالیاتهای مستقیم مصوب اسفندماه سال ۱۳۶۶، شورای عالی بیمه در اجرای ماده ۶۱ قانون تأسیس بیمه مرکزی ایران و بیمهگری، آییننامه ذخایر فنی موسسات بیمه را در ۱۳ ماده و ۲ تبصره به شرح زیر در جلسه مورخ ۱۱/۸/۱۳۶۷ مورد موافقت قرار داد.
فصل اول- کلیات
ماده ۱- مؤسسات بیمه مکلفند برای انجام تمام تعهداتی که به موجب قراردادهای بیمه مستقیم و قراردادهای بیمه اتکایی بهعهده گرفتهاند، ذخایر فنی زیر را براساس ضوابط مقرر از طرف شورای عالی بیمه نگهداری و در ستون بدهی ترازنامه خود ثبت نمایند.
الف- در بیمههای زندگی:
۱- ذخیره ریاضی برای پرداخت سرمایهها و مستمریها.
۲- ذخیره مشارکت بیمهگذاران در منافع برای پرداخت سهمی از منافع حاصله به بیمهگذاران.
۳- ذخیره فنی تکمیلی برای تقویت سایر ذخایر فنی بیمههای زندگی و تضمین تعهدات مؤسسات بیمه.
۴- ذخایر فنی بیمه عمر زمانی.
ب- در بیمههای غیر زندگی:
۱- ذخیره حق بیمه برای خطرات جاری.
۲- ذخیره خسارات معوق برای پرداخت خساراتی که اعلام شده و در دست رسیدگی است.
۳- ذخیره برگشت حق بیمه برای استرداد حق بیمه به علت فسخ یا ابطال یا تقلیل حق بیمه بعد از دوره مالی.
۴- ذخیره ریاضی برای پرداخت مستمریها.
۵- ذخیره مشارکت بیمهگذاران در منافع برای پرداخت سهمی از منافع حاصله به بیمهگذاران.
۶- ذخیره فنی تکمیلی برای تقویت سایر ذخایر فنی بیمههای غیرزندگی و تضمین تعهدات مؤسسات بیمه.
ماده ۲- مؤسسات بیمه موظفند در موقع تنظیم حساب سود و زیان و ترازنامه سال مالی ۱۳۶۸، ذخایر فنی سال ۱۳۶۸ را طبق مقررات این آییننامه محاسبه و به بدهکار حساب سود و زیان و بستانکار حساب ذخایر فنی منظور دارند و در موقع تنظیم حساب سود و زیان و ترازنامه سالهای بعد، هر سال ذخایر فنی آخر سال مالی قبل را به بستانکار حساب سود و زیان سال مالی منتقل و ذخایر فنی آخر سال مالی را به بدهکار حساب سود و زیان همان سال منظور نمایند.
فصل دوم- ذخایر فنی بیمههای زندگی
ماده ۳- ذخیره ریاضی بیمههای زندگی عبارت است از تفاوت بین ارزش فعلی تعهدات بیمهگر (اعم از سرمایه و مستمری) و ارزش فعلی تعهدات بیمهگذاران با رعایت مبانی فنی مورد استفاده در محاسبه حق بیمه که نسبت به سهم نگهداری مؤسسه بیمه محاسبه میشود.
ماده ۴- ذخیره مشارکت در منافع بیمههای زندگی عبارت است از درصدی از منافع حاصل از معاملات بیمههای زندگی و سرمایهگذاری ذخایر فنی آن که بهموجب شرایط قراردادهای بیمههای زندگی باید بین بیمهگذاران بیمههای زندگی تقسیم شود. سهم بیمهگذاران در منافع اعم از اینکه در پایان هر سال مالی یا سالهای بعد قابل تقسیم باشد باید در این ذخیره منظور شود.
ماده ۵- ذخایر فنی بیمههای عمر زمانی براساس مبانی تعیین شده برای بیمههای غیر زندگی (به غیر از بیمههای اتومبیل) موضوع فصل سوم این آییننامه محاسبه و در حسابها منظور خواهد شد.
ماده ۶- ذخیره فنی تکمیلی در بیمههای زندگی عبارت است از حاصل جمع اقلام زیر:
الف- ۷ درصد حق بیمههای سال پس از کسر حق بیمههای اتکایی واگذاری.
ب- ذخیره فنی تکمیلی که از سال قبل منتقل شده است.
فصل سوم- ذخایر فنی بیمههای غیر زندگی
مادۀ ۷- ذخیره حق بیمه برای خطرات جاری در بیمههای غیر زندگی که عبارت است از حق بیمههای مربوط به فاصله زمانی بین تاریخ ترازنامه تا انقضاء مدت قراردادهای بیمه بهترتیب زیر محاسبه میشود
- برای بیمههای اتومبیل (بدنه و شخص ثالث): ٪۴۵ حق بیمه بیمهنامههای صادره ظرف سال پس از کسر حق بیمه اتکایی واگذاری
- برای سایر بیمهها: ٪۴۰ حق بیمه بیمه نامههای صادره ظرف سال پس از کسر حق بیمه اتکایی واگذاری .
تبصره- در مورد اولین سال فعالیت موسسات بیمه در ایران برای هر یک از ماههای قبل از شروع فعالیت ۵/۳٪ حق بیمه بیمهنامههای صادره ظرف سال مذکور پس از کسر حق بیمه اتکایی واگذاری به نصابهای مندرج در ماده فوق اضافه میشود. هرگاه مؤسسه بیمه در نیمه دوم ماه شروع به فعالیت کرده باشد ماه مزبور جزو ماههای فعالیت محسوب نمیگردد.
ماده ۸- ذخیره خسارات معوق در بیمههای غیر زندگی عبارت است از جمع برآورد خسارات اعلام شده در دست رسیدگی در آخر سال مالی پس از کسر سهم بیمهگر اتکایی.
ماده ۹- ذخیره برگشت حق بیمه در بیمههای غیر زندگی عبارت است از ۵۰٪ نسبت حقبیمههای برگشتی به کل حق بیمه در سه سال مالی قبل ضربدر حق بیمه سال مالی جاری پس از کسر حق بیمه اتکایی.
ماده ۱۰- ذخیره ریاضی در بیمههای غیر زندگی برای پرداخت مستمریهایی که قطعی شده عبارت است از ارزش فعلی تعهدات بیمهگر پس از کسر سهم بیمهگر اتکایی.
ماده ۱۱- ذخیره مشارکت در منافع بیمههای غیر زندگی عبارت است از درصدی از منافع حاصل از هر یک از قراردادهای بیمه که به موجب شرایط قرارداد قابل پرداخت به بیمهگذاران باشد.
ماده ۱۲- ذخیره فنی تکمیلی در بیمههای غیر زندگی به استثنای «بیمههای خطرات جنگ که نسبت به آنها اتکایی واگذاری به خارج از کشور صورت نگیرد» عبارتست از حاصل جمع اقلام زیر:
الف- ۷ درصد حق بیمههای سال پس از کسر حق بیمههای اتکایی واگذاری.
ب- ذخیره فنی تکمیلی که از سال قبل منتقل شده است.
ماده ۱۲ مکرر- ذخیره فنی تکمیلی در بیمههای خطرات جنگ که نسبت به آنها اتکایی واگذاری بخارج از کشور صورت نگیرد عبارت است از حاصل جمع اقلام ردیف الف پس از کسر اقلام ردیف ب بشرح زیر:
الف- حق بیمه سال پس از کسر حق بیمه اتکایی واگذاری داخلی به اضافه ذخیره فنی تکمیلی موضوع همین ماده و سایر ذخایر فنی مربوطه که از سال قبل منتقل شدهاند.
ب- حاصل جمع ذخایر فنی مربوط سال مالی مورد نظر (بدون در نظر گرفتن ذخیره فنی تکمیلی) و خسارت مربوطه پس از کسر سهم اتکایی داخلی.
تبصره- در هر مورد که ذخیره فنی تکمیلی موضوع ماده ۱۲ مکرر در خصوص بیمههای خطرات جنگ که نسبت به آنها اتکایی واگذاری به خارج از کشور صورت نمیگیرد، کمتر از میزان ذخیره فنی تکمیلی به ماخذ مقرر در ماده ۱۲ گردد، میزان ذخیره فنی تکمیلی به ماخذ مقرر در ماده ۱۲ محاسبه خواهد شد.
فصل چهارم- ذخایر فنی بیمههای اتکایی قبولی
ماده ۱۳- ذخایر فنی معاملات بیمه اتکایی قبولی با رعایت قواعد مقرر در مواد قبلی این آییننامه و به موجب شرایط قراردادها و توافقهای اتکایی محاسبه میشود.
این آییننامه از تاریخ اجرای قانون مالیاتهای مستقیم مصوب مورخ ۳/۱۲/۱۳۶۶ جایگزین آییننامه شماره ۱۰ مصوب مورخ ۹/۲/۱۳۵۳ و مکملهای ۱/۱۰ و ۲/۱۰ آن میگردد.